Identiteitsdiefstal, smaad en/of laster online, het komt inmiddels zoveel voor dat justitie – zowieso al gekweld door capaciteitsproblemen – in veel gevallen niet aan behandeling toekomt. Hoe beschermt u zich als ondernemer hiertegen?

Als kleine ondernemer kunnen de gevolgen voor uw organisatie groot zijn wanneer een boze leverancier of klant zijn woede koelt door onwaarheden op het internet te plaatsen, vaak gebruikmakend van informatie die u zelf via social media sites online geplaatst heeft. Men steelt uw foto, persoonsgegevens of die van mensen uit uw omgeving en gebruikt deze om uw reputatie te beschadigen.

Laster online in het Wetboek van Strafrecht

Het Wetboek van Strafrecht biedt voor justitie voldoende aanknopingspunten – in de vorm van de artikelen 268, 261 en 262 – om tot vervolging over te gaan wegens laster of smaad. Maar vooral onder jongeren komt dit probleem inmiddels zo veelvuldig voor, dat men simpelweg prioriteiten moet stellen. Men komt niet toe aan vervolging om internetcriminaliteit met een grote impact of veel slachtoffers wel effectief te kunnen aanpakken.

Laster of smaad via Social Media & gratis Blogsites

Er zijn veel meer Social Media sites dan alleen Hyves, Facebook en Twitter. Zo heeft bijvoorbeeld ook de nieuwssite Nu.nl haar eigen social media kanaal (nujij.nl) waar u met elk willekeurig e-mail adres een account kunt aanmaken en vervolgens alle mogelijke online laster of smaad kunt publiceren die u wilt. Alle mogelijke onzin blijft daar staan tot iemand erover klaagt, maar dan is het kwaad al geschied; Google heeft de publicatie gezien en ge-cached in haar zoekresultaten en met haar waarschijnlijk ook al vele andere automatische ‘nieuws’-sites.

Ook gratis blogsites worden gebruikt voor publicatie waarbij men zich al met behulp van een hotmail-adres een account kan verschaffen. Het laten verwijderen van een strafbare publicatie op een blogsite kan een vervelende en tijdrovende klus worden, zeker wanneer dergelijke blogsites gehost worden op servers in het buitenland (wordpress.com), of als nevenproject eigendom zijn van grote organisaties als Google zelf (blogspot.com). Google is onderworpen aan Amerikaanse wetgeving en daar werkt het net even anders dan bij ons: Google stelt namelijk dat zij de inhoud van het artikel niet kan controleren en daarom pas tot verwijdering overgaat nadat zij hiertoe een gerechtelijk bevel heeft ontvangen. Wel heeft het Openbaar Ministerie hiervoor inmiddels een vordering ter beschikking, maar ook dan gaat er veel tijd overheen voordat de schadelijke informatie is verwijderd.

Smaad, Laster & mogelijke preventieve maatregelen

Om de kans op dergelijke online publicaties zoveel mogelijk te verkleinen, kunt u een aantal dingen doen. Wellicht trap ik hiermee een open deur in, maar altijd vriendelijk blijven is wel zo verstandig. Ook al heeft u te maken met een oplichter of hufter die u niet netjes behandelt; slik nog maar een keer en probeer hem niet onnodig te irriteren. Misschien heeft u te maken met zo’n type dat vindt dat alles geoorloofd is zodra men hem boos gemaakt heeft.
Koppel uw accounts bij social media sites niet aan elkaar en probeer zakelijk en prive gescheiden te houden. Een smoelenboek met gegevens van uw medewerkers en linkjes naar hun profielpagina’s is hardstikke leuk en gunt uw (potentiele) klant een blik in uw keuken, maar verschaft de kwaadwillenden tegelijkertijd de mogelijkheid met persoonsnamen te gaan smijten in leugenachtige artikeltjes. Tenslotte: Bewaar altijd alle e-mail die u van een klant of leverancier ontvangt. Email neemt niet veel ruimte in en ook zijn er voldoende manieren om mails te backuppen (later in dit artikel leg ik uit waarom).

Wat te doen als het u toch het slachtoffer wordt van online smaad of laster?

U kunt alle mogelijke maatregelen genomen hebben, maar geheel wegnemen kunt u de mogelijkheid op online vuiligheid over uw persoon of organisatie niet. Als het toch gebeurt, neem dan direct screenshots van alle publicaties en vermeldingen die naar de publicaties linken en noteer alle informatie die u kunt vinden over de auteur(s). Doe vervolgens aangifte bij de politie (Wetboek van Strafrecht Art. 261 en 262) en verstrek hen kopieën van alles wat u heeft (door e.e.a. digitaal aan te leveren bespaart u onze blauwe vrienden ook nog eens werk!). Lever ook de relevante delen van uw e-mail archief aan wanneer u vermoedt dat de dader iemand is waarmee u eerder gemaild heeft. Misschien is men zo dom geweest om vanaf hetzelfde ip-adres te strafbare feiten uit te voeren als waarvandaan men u gemaild heeft.
Stel vervolgens brieven op waarin u de faciliterende sites verzoekt en zonodig sommeert de publicaties per direct te verwijderen en confronteer hen met hun aansprakelijkheid wanneer publicatie voortduurt.
De auteur-informatie kunt u vaak ook nog anders gebruiken; vrijwel altijd gebruikt de dader een ‘geleende’ naam die niet zelden een bekende van u is. Vraag deze een klacht in te dienen ivm impersonatie (identiteitsdiefstal); hierop wordt – zeker door de grotere sites – vaak veel sneller doortastend gereageerd.

Verhaal de schade op de dader

Houdt tenslotte bij justitie een vinger aan de pols en maak bekend dat u de schade op de dader wilt verhalen. Als het onverhoopt gebeurt dat u als gevolg van de publicatie opdrachten misloopt, vraag de betreffende opdrachtgevers dan hun motivatie op papier te zetten, zodat u later – in een evt. civiele procedure – bij de rechter meer kans maakt dat deze uw schadeclaim zal toewijzen. Met behulp van zowel strafrechtelijke als civielrechtelijke maatregelen zal een dader zich minder snel opnieuw tot dergelijke middeleeuwse tactieken verlagen. Ondertussen hopen wij op meer internationale afspraken die van het internet iets minder een grotendeels wetteloze jungle maken.